Mắt mờ đột ngột cảnh báo nguy cơ đột quỵ & cách xử trí
Table of Contents
Mắt mờ đột ngột cảnh báo nguy cơ đột quỵ, đặc biệt khi kết hợp với các triệu chứng như yếu tay chân, khó nói. Đây là dấu hiệu cho thấy não bộ đang bị thiếu oxy và máu nuôi dưỡng. Nếu không được can thiệp kịp thời, có thể gây tổn thương não nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng. Vậy làm thế nào để nhận diện sớm và bảo vệ bản thân khỏi nguy cơ này? Hãy cùng Mirai Care tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
1. Vì sao mắt mờ đột ngột có thể là dấu hiệu của đột quỵ
Mắt mờ đột ngột không chỉ đơn thuần là vấn đề về thị lực mà còn có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm của đột quỵ. Đột quỵ xảy ra khi lưu lượng máu lên não bị gián đoạn, ảnh hưởng đến các vùng điều khiển thị giác như dây thần kinh thị giác và vỏ não thị giác.
Một trong nhữngnguyên nhân phổ biến gây mờ mắt đột ngột là thiếu máu cục bộ thoáng qua (TIA – Transient Ischemic Attack). Đây là dạng đột quỵ nhẹ, xảy ra khi dòng máu lên não bị tắc nghẽn tạm thời. Mặc dù triệu chứng thường chỉ kéo dài vài phút đến vài giờ và không để lại tổn thương vĩnh viễn, nhưng TIA là dấu hiệu cảnh báo quan trọng, vì người từng TIA có nguy cơ cao bị đột quỵ nặng trong tương lai.
Người từng TIA có nguy cơ cao bị đột quỵ nặng trong tương lai
Sự hình thành cục máu đông (huyết khối) hoặc mảng xơ vữa trong các động mạch dẫn máu đến não có thể làm tắc nghẽn dòng máu, gây tổn thương các vùng kiểm soát thị giác. Hai cơ chế chính dẫn đến mắt mờ đột ngột cảnh báo nguy cơ đột quỵ gồm:
- Tắc nghẽn động mạch võng mạc (RAO - Retinal Artery Occlusion): Khi động mạch cung cấp máu cho võng mạc bị tắc nghẽn, người bệnh có thể mất thị lực đột ngột một bên mắt.
- Tổn thương vỏ não thị giác: Nếu khu vực vỏ não thị giác ở thùy chẩm bị ảnh hưởng do đột quỵ, người bệnh có thể bị mất thị lực một phần hoặc hoàn toàn ở cả hai mắt.
2. Những dấu hiệu cảnh báo khi bị mờ mắt đột ngột
Việc nhận biết sớm các triệu chứng đi kèm mắt mờ đột ngột cảnh báo nguy cơ đột quỵ giúp người bệnh kịp thời thăm khám và điều trị, giảm nguy cơ biến chứng nguy hiểm. Dưới đây là những dấu hiệu cảnh báo quan trọng cần lưu ý:
2.1. Mờ mắt một bên hoặc cả hai bên
Tình trạng suy giảm thị lực có thể xảy ra ở một mắt hoặc cả hai mắt, với mức độ khác nhau.
- Mất thị lực tạm thời hoặc vĩnh viễn: Người bệnh có thể đột ngột không nhìn thấy gì trong vài giây, vài phút hoặc kéo dài hơn, thậm chí là mất thị lực vĩnh viễn nếu không can thiệp kịp thời.
- Cảm giác có màn sương che phủ trước mắt: Mọi thứ trở nên mờ nhòe như nhìn qua một lớp sương hoặc kính mờ, khiến việc quan sát trở nên khó khăn.
- Thị lực dao động: Lúc nhìn rõ, lúc lại mờ dần mà không có nguyên nhân cụ thể.
- Nhạy cảm với ánh sáng: Một số trường hợp còn kèm theo cảm giác chói mắt hoặc đau mắt khi tiếp xúc với ánh sáng mạnh.
Mờ mắt một bên hoặc cả hai bên
2.2. Nhìn đôi hoặc mất thị giác đột ngột
Nhìn đôi hoặc mất thị giác có thể làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt hàng ngày.
- Không thể phân biệt rõ vật thể: Hình ảnh bị nhòe, méo mó, không xác định được rõ ràng vật xung quanh.
- Thấy hai hình chồng lên nhau (nhìn đôi): Một vật thể có thể xuất hiện thành hai hình, gây mất phương hướng và khó khăn trong việc di chuyển hoặc làm việc.
- Không nhìn thấy một phần hoặc toàn bộ khung cảnh: Có thể xuất hiện vùng tối (scotoma) hoặc mất thị lực ở một phần tầm nhìn mà không nhận ra ngay lập tức.
- Mất thị lực theo nửa trường nhìn: Đột ngột mất khả năng nhìn thấy một bên (trái hoặc phải) của không gian thị giác, đây có thể là dấu hiệu tổn thương vỏ não thị giác do đột quỵ.
2.3. Chóng mặt, mất thăng bằng kèm theo mờ mắt
Nếu mờ mắt đi kèm với chóng mặt hoặc mất thăng bằng, đây có thể là dấu hiệu của rối loạn tuần hoàn não hoặc tổn thương hệ thần kinh trung ương.
- Hoa mắt, choáng váng: Cảm giác như mọi thứ xung quanh đang quay cuồng, đứng không vững.
- Đi đứng loạng choạng: Mất khả năng giữ thăng bằng, dễ bị vấp ngã hoặc đột ngột mất kiểm soát động tác.
- Khó phối hợp các cử động: Cảm giác vụng về, khó điều khiển chân tay theo ý muốn, đặc biệt khi cầm nắm đồ vật hoặc thực hiện các thao tác tinh vi.
- Buồn nôn hoặc nôn: Một số người có thể kèm theo triệu chứng buồn nôn hoặc ói mửa không rõ nguyên nhân.
2.4. Đau đầu dữ dội kèm theo rối loạn thị lực
Một trong những dấu hiệu nguy hiểm của mắt mờ đột ngột cảnh báo nguy cơ đột quỵ là cơn đau đầu dữ dội xuất hiện.
- Cơn đau đầu đột ngột, dữ dội như “búa bổ”: Xuất hiện mà không có dấu hiệu báo trước, cường độ mạnh và có thể lan ra toàn bộ đầu.
- Đau đầu kèm theo mờ mắt: Người bệnh cảm thấy thị lực giảm mạnh, có thể thấy ánh sáng nhấp nháy, hình ảnh méo mó hoặc tối sầm lại.
- Đau đầu kèm theo cứng cổ, buồn nôn: Đây có thể là dấu hiệu của xuất huyết não hoặc viêm màng não.
Đau đầu dữ dội kèm theo rối loạn thị lực
2.5. Mờ mắt đi kèm dấu hiệu FAST của đột quỵ
Nếu mờ mắt xuất hiện cùng với các dấu hiệu dưới đây, nguy cơ đột quỵ rất cao và cần gọi cấp cứu ngay lập tức.
- F (Face – Mặt): Kiểm tra xem mặt có bị méo, xệ một bên không. Nếu người bệnh cố gắng cười nhưng một bên mặt không cử động bình thường, đây có thể là dấu hiệu của đột quỵ.
- A (Arms – Tay): Yêu cầu người bệnh giơ cả hai tay lên. Nếu một bên tay bị yếu hoặc không thể nâng lên, có thể có tổn thương thần kinh vận động.
- S (Speech – Giọng nói): Kiểm tra khả năng nói, nếu người bệnh bị líu lưỡi, nói khó khăn, phát âm không rõ ràng, cần lưu ý.
- T (Time – Thời gian): Nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào ở trên, hãy gọi cấp cứu ngay lập tức để được hỗ trợ y tế kịp thời.
3. Nên làm gì khi bạn hoặc người thân gặp triệu chứng mắt mờ đột ngột?
Khi gặp tình trạng mắt mờ đột ngột cảnh báo nguy cơ đột quỵ, việc xử lý nhanh chóng và đúng cách có thể giúp giảm thiểu nguy cơ biến chứng nghiêm trọng.
Giữ bình tĩnh, không tự ý di chuyển nhiều
- Hoảng loạn có thể làm tình trạng trở nên tồi tệ hơn. Hãy cố gắng giữ bình tĩnh để suy nghĩ và hành động hợp lý.
- Nếu người bệnh bị mờ mắt kèm theo chóng mặt hoặc mất thăng bằng, không nên cố gắng đứng dậy hoặc di chuyển nhiều, vì có thể dẫn đến té ngã, gây chấn thương.
- Hãy ngồi hoặc nằm ở nơi an toàn, tránh khu vực có nguy cơ va đập, té ngã.
Gọi cấp cứu 115 ngay lập tức
- Không chần chừ: Nếu mắt mờ đột ngột đi kèm các dấu hiệu như méo miệng, yếu tay chân, nói khó hoặc đau đầu dữ dội, hãy gọi cấp cứu 115 ngay lập tức. Đột quỵ cần được điều trị trong “giờ vàng” (trong vòng 3–4,5 giờ đầu) để giảm thiểu tổn thương não.
- Kiểm tra các dấu hiệu của đột quỵ bằng quy tắc FAST (Face – Mặt, Arms – Tay, Speech – Giọng nói, Time – Thời gian)
- Khi gọi cấp cứu, hãy cố gắng mô tả rõ ràng các triệu chứng và thời gian xuất hiện triệu chứng để nhân viên y tế có thể đánh giá tình trạng chính xác hơn.
Gọi cấp cứu 115 ngay lập tức
Theo dõi thêm các triệu chứng nếu có tiền sử bệnh lý (cao huyết áp, tiểu đường,…)
- Đối với người bị cao huyết áp: Kiểm tra huyết áp nếu có máy đo tại nhà. Nếu huyết áp quá cao (trên 180/120mmHg), nguy cơ đột quỵ rất cao, cần cấp cứu ngay.
- Đối với người bị tiểu đường: Mờ mắt có thể liên quan đến hạ đường huyết hoặc biến chứng võng mạc tiểu đường. Nếu người bệnh có dấu hiệu vã mồ hôi, run rẩy, lú lẫn, hãy kiểm tra đường huyết (nếu có máy đo) và cho ăn/uống một chút đường để tránh nguy hiểm.
- Nếu xuất hiện đau đầu dữ dội, buồn nôn, yếu tay chân, rối loạn ý thức, đây là những dấu hiệu nghiêm trọng cần được xử lý ngay tại bệnh viện.
Lưu ý quan trọng
- Không tự ý dùng thuốc giảm đau, thuốc giãn mạch hoặc aspirin, vì nếu mờ mắt do đột quỵ xuất huyết, những loại thuốc này có thể làm tình trạng chảy máu não nặng hơn.
- Không chờ đợi xem triệu chứng có tự khỏi không, vì nếu là đột quỵ, mỗi phút trôi qua đều làm gia tăng tổn thương não.
- Nếu có thể, ghi nhớ thời gian khởi phát triệu chứng, vì điều này rất quan trọng trong quyết định điều trị của bác sĩ.
4. Cách phòng ngừa mắt mờ đột ngột cảnh báo nguy cơ đột quỵ
Để giảm thiểu nguy cơ mắt mờ đột ngột cảnh báo nguy cơ đột quỵ, cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa từ sớm. Dưới đây là những cách hiệu quả giúp bảo vệ sức khỏe não bộ và duy trì thị lực ổn định:
Dùng liệu pháp tế bào gốc Nhật Bản
Liệu pháp tế bào gốc ngày càng được nghiên cứu và ứng dụng rộng rãi trong y học hiện đại, mở ra nhiều hy vọng trong việc tái tạo mô tổn thương và cải thiện tuần hoàn máu não. Phương pháp này mang lại nhiều lợi ích quan trọng, bao gồm:
- Tăng cường phục hồi mạch máu, giúp giảm nguy cơ tắc nghẽn động mạch và cải thiện lưu thông máu.
- Thúc đẩy tái tạo thần kinh, hỗ trợ hạn chế tổn thương do đột quỵ và cải thiện chức năng não bộ.
- Cải thiện thị lực, đặc biệt hữu ích cho những người gặp vấn đề về mắt do các bệnh lý mạch máu.
Liệu pháp tế bào gốc giúp tái tạo thần kinh, hỗ trợ hạn chế tổn thương do đột quỵ
Kiểm soát tốt huyết áp, cholesterol và đường huyết
Các yếu tố như huyết áp cao, mỡ máu cao và tiểu đường đều làm tăng nguy cơ đột quỵ và các vấn đề về thị lực. Do đó, cần duy trì các chỉ số sức khỏe trong mức kiểm soát.
- Huyết áp: Duy trì dưới 120/80 mmHg là lý tưởng. Nếu có tiền sử cao huyết áp, cần đo huyết áp thường xuyên và tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ.
- Cholesterol: Kiểm soát lượng LDL cholesterol (cholesterol xấu) để ngăn ngừa xơ vữa động mạch, giúp máu lưu thông tốt hơn.
- Đường huyết: Đối với người mắc tiểu đường, cần duy trì đường huyết ổn định để tránh biến chứng lên mắt và hệ thần kinh.
Tập thể dục thường xuyên, duy trì chế độ ăn lành mạnh
Lối sống lành mạnh giúp tăng cường sức khỏe tim mạch và giảm nguy cơ đột quỵ.
- Tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày với các bộ môn như đi bộ nhanh, bơi lội, yoga hoặc đạp xe giúp cải thiện lưu thông máu.
- Ăn nhiều rau xanh, trái cây, cá giàu omega-3, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, nhiều dầu mỡ và đường.
- Uống đủ nước để giúp duy trì tuần hoàn máu và hoạt động ổn định của hệ thần kinh.
Tập thể dục thường xuyên, duy trì chế độ ăn lành mạnh
Không hút thuốc, hạn chế rượu bia
- Hút thuốc lá làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch, gây tổn thương mạch máu não và tăng khả năng bị đột quỵ. Nếu đang hút thuốc, hãy tìm cách cai dần để bảo vệ sức khỏe.
- Hạn chế rượu bia, đặc biệt là các loại đồ uống có cồn mạnh, vì uống quá nhiều có thể làm tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim và gây hại cho não bộ.
Khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm nguy cơ đột quỵ
Việc kiểm tra sức khỏe thường xuyên giúp phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ mắt mờ đột ngột cảnh báo nguy cơ đột quỵ và có biện pháp can thiệp kịp thời.
- Đo huyết áp, kiểm tra mỡ máu, đường huyết ít nhất 6 tháng/lần nếu có nguy cơ cao.
- Khám mắt định kỳ để theo dõi tình trạng võng mạc, đặc biệt với người có bệnh tiểu đường hoặc cao huyết áp.
- Siêu âm mạch máu não, đo điện tim, kiểm tra chức năng thần kinh nếu có dấu hiệu nghi ngờ bệnh lý mạch máu não.
Khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm nguy cơ đột quỵ
Duy trì lối sống lành mạnh, kiểm soát tốt các bệnh lý nền và thăm khám định kỳ là chìa khóa quan trọng để giảm nguy cơ mắt mờ đột ngột cảnh báo nguy cơ đột quỵ. Nếu có dấu hiệu bất thường về thị lực, hãy đến gặp bác sĩ sớm để được tư vấn và điều trị kịp thời. Đừng quên theo dõi Mirai Care để cập nhật thêm nhiều thông tin hữu ích về sức khỏe.
KẾT QUẢ ĐÁNH GIÁ
Bài viết phổ biến khác