Sử dụng paracetamol khi mang thai có gây ra tự kỷ không?

Tác giả: Ngô Thị Thúy An , bài viết được tư vấn chuyên môn bởi: BÁC SĨ TAKAHIRO HONDA (Pajili) Giám đốc Viện Nghiên cứu Điều trị Cấy ghép Tế bào Gốc Tokyo (TSRI)

Paracetamol là loại thuốc giảm đau, hạ sốt phổ biến, nhưng việc sử dụng thuốc trong thai kỳ từng gây tranh luận về nguy cơ trẻ mắc rối loạn phổ tự kỷ (ASD). Vậy sử dụng paracetamol khi mang thai có gây ra tự kỷ không? Những nghiên cứu khoa học mới nhất nói gì về mối liên hệ này? Hãy cùng tìm hiểu để có cái nhìn khách quan và biết cách sử dụng thuốc an toàn trong thai kỳ.

1. Điều gì đã khơi mào cuộc tranh luận về mối liên hệ giữa paracetamol và chứng tự kỷ?

Paracetamol (acetaminophen) là thuốc giảm đau, hạ sốt được sử dụng phổ biến, kể cả trong thai kỳ. Tuy nhiên, một số nghiên cứu quan sát trước đây ghi nhận mối liên hệ giữa việc mẹ sử dụng paracetamol khi mang thai và nguy cơ trẻ mắc rối loạn phổ tự kỷ (ASD) hoặc rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD).

Tranh luận trở nên đáng chú ý vào tháng 9/2025, khi các tuyên bố từ chính quyền Mỹ đề cập đến khả năng paracetamol có liên quan đến chứng tự kỷ ở trẻ.

Tuy nhiên, mối liên hệ không đồng nghĩa với quan hệ nhân quả. Những yếu tố như sốt, nhiễm trùng, tình trạng sức khỏe và di truyền có thể ảnh hưởng đến kết quả nghiên cứu. Vì vậy, các nhà khoa học tiếp tục thực hiện những nghiên cứu chuyên sâu hơn để làm rõ vấn đề.

2. Nghiên cứu mới của HKUMed thực sự đã phát hiện ra điều gì?

Nghiên cứu của Trường Y thuộc Đại học Hong Kong (HKUMed), công bố trên JAMA Internal Medicine năm 2026, đã phân tích dữ liệu của 708.020 cặp mẹ và con tại Hong Kong trong giai đoạn 2001–2023.

Điểm nổi bật của nghiên cứu là phương pháp so sánh giữa anh chị em ruột, giúp kiểm soát tốt hơn các yếu tố gia đình và di truyền có thể ảnh hưởng đến kết quả.

Kết quả cho thấy:

• Tự kỷ: Tỷ số nguy cơ đã hiệu chỉnh là 1,00 (KTC 95%: 0,91–1,11).
• ADHD: Tỷ số nguy cơ đã hiệu chỉnh là 1,01 (KTC 95%: 0,93–1,08).

Cả hai kết quả đều không cho thấy sự gia tăng nguy cơ có ý nghĩa thống kê.

Nghiên cứu góp phần củng cố bằng chứng rằng việc sử dụng paracetamol trong thai kỳ không liên quan đến nguy cơ tự kỷ hoặc ADHD sau khi kiểm soát các yếu tố gây nhiễu. Tuy nhiên, đây vẫn là nghiên cứu quan sát, không thể khẳng định thuốc hoàn toàn không có rủi ro trong mọi trường hợp.

3. Thuốc Acetaminophen có gây ra ADHD không?

Hiện chưa có bằng chứng khoa học thuyết phục cho thấy acetaminophen (paracetamol) trực tiếp gây ADHD ở trẻ.

Một số nghiên cứu trước đây từng ghi nhận mối liên hệ giữa việc mẹ sử dụng thuốc trong thai kỳ và nguy cơ ADHD. Tuy nhiên, các nghiên cứu so sánh giữa anh chị em ruột và những phân tích tổng hợp gần đây không xác nhận mối liên hệ này một cách nhất quán.

Nguyên nhân có thể nằm ở các yếu tố gây nhiễu như di truyền, tình trạng sức khỏe của người mẹ và lý do sử dụng thuốc.

Vì vậy, mẹ không nên mặc định rằng việc từng sử dụng paracetamol trong thai kỳ sẽ khiến con mắc ADHD. Nếu trẻ có dấu hiệu tăng động, khó tập trung hoặc gặp khó khăn trong kiểm soát hành vi, cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở chuyên môn để được đánh giá.

4. Thuốc Paracetamol có an toàn khi mang thai không?

Paracetamol vẫn là một trong những lựa chọn giảm đau, hạ sốt thường được cân nhắc cho phụ nữ mang thai khi cần thiết và sử dụng đúng hướng dẫn y tế.

Các bằng chứng gần đây chưa xác nhận mối liên hệ có ý nghĩa thống kê giữa việc sử dụng thuốc trong thai kỳ và nguy cơ tự kỷ hoặc ADHD ở trẻ.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa thuốc hoàn toàn không có rủi ro. Sốt và đau kéo dài cũng có thể là dấu hiệu của những vấn đề sức khỏe cần được điều trị.

Do đó, phụ nữ mang thai nên cân nhắc lợi ích và rủi ro cùng bác sĩ, thay vì tự ý dùng thuốc hoặc tránh sử dụng thuốc bằng mọi giá.

5. Phụ nữ mang thai nên sử dụng Paracetamol như thế nào?

Để sử dụng paracetamol an toàn hơn trong thai kỳ, phụ nữ mang thai nên lưu ý:

• Chỉ dùng khi cần thiết: Trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi sử dụng.
• Tuân thủ liều lượng: Dùng theo hướng dẫn, không tự ý tăng liều hoặc kéo dài thời gian sử dụng.
• Kiểm tra thành phần thuốc: Tránh dùng đồng thời nhiều sản phẩm có chứa paracetamol vì có thể gây quá liều.
• Thận trọng khi có bệnh lý nền: Đặc biệt nếu có bệnh gan hoặc đang sử dụng các loại thuốc khác.
• Đi khám khi triệu chứng kéo dài: Không chỉ dùng thuốc để kiểm soát sốt hoặc đau mà bỏ qua nguyên nhân.

Nếu đã sử dụng paracetamol trong thai kỳ, mẹ không nên quá lo lắng hay tự trách bản thân. Bằng chứng hiện có chưa cho thấy việc sử dụng thuốc theo chỉ định là nguyên nhân gây tự kỷ hoặc ADHD ở trẻ.

Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn y tế. Phụ nữ mang thai nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng thuốc.

Kết luận 

Nhìn chung, các bằng chứng khoa học hiện có chưa xác nhận mối liên hệ nhân quả giữa việc sử dụng paracetamol trong thai kỳ và nguy cơ trẻ mắc tự kỷ. Tuy nhiên, phụ nữ mang thai vẫn nên sử dụng thuốc khi cần thiết, đúng liều lượng và theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Nếu bị sốt hoặc đau kéo dài, mẹ nên đi khám để xác định nguyên nhân và được tư vấn phương pháp điều trị phù hợp, thay vì tự ý dùng thuốc hoặc ngừng điều trị vì lo ngại thiếu căn cứ.