Magie cho trẻ tự kỷ có tác dụng gì? Cha mẹ cần biết

Tác giả: Ngô Thị Thúy An , bài viết được tư vấn chuyên môn bởi: BÁC SĨ TAKAHIRO HONDA (Pajili) Giám đốc Viện Nghiên cứu Điều trị Cấy ghép Tế bào Gốc Tokyo (TSRI)

Magie cho trẻ tự kỷ là một trong những vi chất được nhiều phụ huynh quan tâm khi con gặp các vấn đề như khó ngủ, dễ kích thích, căng thẳng thần kinh hoặc rối loạn hành vi. Tuy nhiên, việc bổ sung magie không thể tùy tiện mà cần hiểu rõ vai trò, lợi ích cũng như cách sử dụng phù hợp với từng trẻ. Bài viết dưới đây, Mirai Care sẽ giúp cha mẹ có cái nhìn khoa học và đầy đủ hơn trước khi quyết định bổ sung magie cho con.

1. Lợi ích của magie đối với trẻ tự kỷ

Magie là một khoáng chất thiết yếu, đóng vai trò quan trọng trong hoạt động của hệ thần kinh và cơ bắp. Với trẻ tự kỷ, việc bổ sung magie đúng cách – đúng liều có thể mang lại nhiều lợi ích hỗ trợ, đặc biệt khi trẻ có các biểu hiện liên quan đến tăng động, rối loạn giấc ngủ hoặc căng thẳng thần kinh.

Trước hết, magie giúp ổn định hệ thần kinh trung ương. Nhiều trẻ tự kỷ có xu hướng dễ kích thích, cáu gắt, lo âu hoặc phản ứng mạnh với các kích thích bên ngoài. Magie tham gia điều hòa chất dẫn truyền thần kinh, từ đó giúp trẻ bình tĩnh hơn, giảm bồn chồn và hỗ trợ kiểm soát cảm xúc.

Bên cạnh đó, magie có tác dụng cải thiện chất lượng giấc ngủ. Thiếu magie có thể khiến trẻ khó đi vào giấc ngủ, ngủ không sâu, hay thức giấc giữa đêm. Khi được bổ sung phù hợp, magie giúp thư giãn cơ thể, hỗ trợ nhịp sinh học và giúp trẻ ngủ ngon, đủ giấc hơn – yếu tố rất quan trọng cho sự phát triển não bộ và hành vi của trẻ tự kỷ.

Magie còn góp phần giảm các triệu chứng tăng động và co cứng cơ. Ở một số trẻ tự kỷ, tình trạng vận động quá mức, căng cơ hoặc co giật nhẹ có thể liên quan đến mất cân bằng khoáng chất. Magie giúp cơ bắp thư giãn, hỗ trợ vận động linh hoạt và giảm mệt mỏi.

Ngoài ra, magie tham gia vào quá trình chuyển hóa năng lượng và chức năng tiêu hóa, gián tiếp hỗ trợ trẻ ăn ngon miệng hơn và hấp thu dinh dưỡng tốt hơn – điều mà nhiều trẻ tự kỷ thường gặp khó khăn.

Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng magie không phải là thuốc điều trị tự kỷ, mà chỉ đóng vai trò hỗ trợ. Việc bổ sung cần được cá nhân hóa, tránh lạm dụng hoặc dùng sai cách.

Magie có rất nhiều lợi ích đối với trẻ tự kỷ

2. Các loại magie cho trẻ tự kỷ

Trên thị trường hiện nay có nhiều dạng magie khác nhau. Mỗi loại có khả năng hấp thu và tác dụng sinh học riêng, vì vậy cha mẹ cần hiểu rõ để lựa chọn phù hợp cho trẻ tự kỷ.

• Magie citrate là dạng dễ hấp thu, thường được sử dụng cho trẻ gặp vấn đề táo bón nhẹ hoặc hấp thu kém. Tuy nhiên, nếu dùng liều cao có thể gây đi ngoài phân lỏng, nên cần theo dõi kỹ.
• Magie glycinate (hoặc bisglycinate) là dạng được khuyến nghị nhiều cho trẻ tự kỷ vì có khả năng hấp thu tốt và ít gây tác dụng phụ lên đường tiêu hóa. Dạng này đặc biệt phù hợp với trẻ hay lo âu, khó ngủ, căng thẳng thần kinh.
• Magie threonate là dạng magie có khả năng đi qua hàng rào máu – não, được nghiên cứu nhiều trong hỗ trợ chức năng não bộ, trí nhớ và khả năng tập trung. Tuy nhiên, dạng này thường có giá thành cao và cần có tư vấn chuyên môn trước khi sử dụng cho trẻ.
• Magie oxide là dạng rẻ, phổ biến nhưng khả năng hấp thu thấp, chủ yếu có tác dụng nhuận tràng, không được ưu tiên trong hỗ trợ thần kinh cho trẻ tự kỷ.

Ngoài ra, một số sản phẩm magie cho trẻ em được kết hợp cùng vitamin B6, giúp tăng hiệu quả hấp thu magie và hỗ trợ hệ thần kinh tốt hơn. Đây là dạng thường được nhắc đến trong các phác đồ bổ sung vi chất cho trẻ tăng động, rối loạn hành vi.

Dù lựa chọn loại magie nào, cha mẹ cũng nên:

• Ưu tiên sản phẩm dành riêng cho trẻ em
• Kiểm tra rõ hàm lượng, dạng magie và nguồn gốc
• Tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia trước khi dùng lâu dài

Có rất nhiều loại magie nhưng cha mẹ cần lựa chọn kỹ cho con

3. Các loại thực phẩm giàu magie

Bên cạnh việc bổ sung magie qua thực phẩm chức năng, việc tăng cường thực phẩm giàu magie trong bữa ăn hằng ngày là cách tự nhiên, an toàn và bền vững để hỗ trợ sức khỏe cho trẻ tự kỷ. Magie từ thực phẩm thường dễ dung nạp hơn và ít gây tác dụng phụ nếu được chế biến phù hợp với khả năng ăn uống của trẻ.

3.1. Nhóm rau xanh đậm

Các loại rau lá xanh đậm là nguồn cung cấp magie rất tốt nhờ hàm lượng chlorophyll cao. Một số loại tiêu biểu gồm rau bina (cải bó xôi), cải xoăn, cải xanh, bông cải xanh. Nhóm thực phẩm này không chỉ giàu magie mà còn cung cấp chất xơ, vitamin A, C, K – hỗ trợ tiêu hóa và miễn dịch cho trẻ tự kỷ. Với trẻ kén ăn, cha mẹ có thể xay rau làm sinh tố, nấu canh hoặc trộn vào cháo.

Các loại rau lá xanh đậm là nguồn cung cấp magie rất tốt nhờ hàm lượng chlorophyll cao

3.2. Nhóm hạt và ngũ cốc nguyên cám

Các loại hạt như hạnh nhân, hạt điều, hạt bí, hạt hướng dương, mè (vừng) chứa hàm lượng magie cao và chất béo tốt cho não bộ. Ngũ cốc nguyên cám như yến mạch, gạo lứt, bánh mì nguyên cám cũng là nguồn magie đáng kể. Tuy nhiên, với trẻ tự kỷ có vấn đề về tiêu hóa hoặc dị ứng, cha mẹ cần theo dõi phản ứng và chế biến ở dạng mềm, dễ nhai.

3.3. Nhóm đậu và các sản phẩm từ đậu

Đậu đen, đậu đỏ, đậu xanh, đậu nành và các sản phẩm như đậu hũ là thực phẩm giàu magie, đồng thời cung cấp protein thực vật tốt. Đây là nhóm thực phẩm phù hợp với trẻ ăn chay hoặc cần đa dạng nguồn đạm. Khi sử dụng, nên nấu chín kỹ để giảm khó tiêu và đầy bụng.

3.4. Nhóm cá và hải sản

Một số loại cá như cá hồi, cá thu, cá ngừ không chỉ giàu magie mà còn chứa omega-3 – dưỡng chất quan trọng cho phát triển não bộ và hành vi của trẻ tự kỷ. Hải sản như tôm, cua cũng có chứa magie nhưng cần lưu ý nguy cơ dị ứng và chọn nguồn an toàn.

Một số loại cá như cá hồi, cá thu, cá ngừ không chỉ giàu magie mà còn chứa omega-3

3.5 Trái cây giàu magie

Chuối, bơ, đu đủ, sung khô là những loại trái cây chứa magie ở mức vừa phải, dễ ăn và phù hợp với trẻ nhỏ. Chuối đặc biệt được nhiều phụ huynh lựa chọn vì dễ tiêu hóa và hỗ trợ giấc ngủ – một vấn đề thường gặp ở trẻ tự kỷ.

3.6. Sữa và các sản phẩm thay thế

Sữa hạt (sữa hạnh nhân, sữa yến mạch) có thể là nguồn bổ sung magie phù hợp cho trẻ không dung nạp lactose. Tuy nhiên, cần chọn sản phẩm không đường, không phụ gia để tránh ảnh hưởng đến hành vi và tiêu hóa của trẻ.

Lưu ý quan trọng cho cha mẹ:

Việc bổ sung magie qua thực phẩm cần thực hiện đều đặn, đa dạng và phù hợp với khả năng ăn uống của từng trẻ. Trong nhiều trường hợp, chế độ ăn chỉ đáp ứng một phần nhu cầu magie, khi đó có thể cân nhắc kết hợp với thực phẩm bổ sung theo tư vấn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.

4. Khi nào trẻ tự kỷ cần bổ sung magie?

Không phải mọi trẻ tự kỷ đều cần bổ sung magie bằng thực phẩm chức năng. Tuy nhiên, trong thực tế can thiệp và theo dõi dinh dưỡng, nhiều trẻ tự kỷ có nguy cơ thiếu hụt magie do đặc điểm sinh lý, hành vi ăn uống và rối loạn tiêu hóa đi kèm. Cha mẹ có thể cân nhắc bổ sung magie khi trẻ có một hoặc nhiều dấu hiệu sau:

• Thứ nhất, trẻ thường xuyên khó ngủ, ngủ không sâu giấc, hay giật mình giữa đêm, thời gian ngủ ngắn hoặc rối loạn nhịp sinh học. Magie có vai trò quan trọng trong việc điều hòa hệ thần kinh và hỗ trợ sản sinh melatonin – hormone giấc ngủ.
• Thứ hai, trẻ có biểu hiện dễ cáu gắt, lo âu, căng thẳng, tăng kích thích, khó tự điều chỉnh cảm xúc hoặc phản ứng mạnh với âm thanh, ánh sáng. Đây là nhóm triệu chứng thường gặp ở trẻ tự kỷ liên quan đến mất cân bằng thần kinh – cơ, trong đó magie đóng vai trò điều hòa dẫn truyền thần kinh.
• Thứ ba, trẻ gặp vấn đề tiêu hóa kéo dài như táo bón, đầy hơi, tiêu chảy xen kẽ hoặc kém hấp thu. Rối loạn trục ruột – não ở trẻ tự kỷ có thể làm giảm khả năng hấp thu magie từ thực phẩm.
• Thứ tư, trẻ kén ăn nặng, chế độ ăn nghèo rau xanh, hạt, ngũ cốc nguyên cám – những nguồn thực phẩm giàu magie tự nhiên. Trường hợp này, lượng magie từ khẩu phần ăn thường không đáp ứng đủ nhu cầu.
• Thứ năm, trẻ đang trong giai đoạn can thiệp chuyên sâu, học tập cường độ cao, vận động nhiều hoặc chịu áp lực thích nghi môi trường mới (đi học hòa nhập, thay đổi lịch sinh hoạt).

Lưu ý quan trọng: Việc bổ sung magie nên dựa trên đánh giá tổng thể, không nên tự ý dùng kéo dài khi chưa có tư vấn từ bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng, đặc biệt với trẻ có bệnh lý nền.

5. Liều lượng bổ sung magie cho trẻ tự kỷ phù hợp. 

Liều lượng bổ sung magie cho trẻ tự kỷ không có một con số cố định cho tất cả, mà cần căn cứ vào độ tuổi, thể trạng, chế độ ăn và mức độ thiếu hụt của từng trẻ. Dưới đây là mức tham khảo thường được các chuyên gia dinh dưỡng sử dụng:

• Với trẻ từ 1–3 tuổi, nhu cầu magie khuyến nghị khoảng 80 mg/ngày (bao gồm cả từ thực phẩm và bổ sung).
• Với trẻ từ 4–8 tuổi, nhu cầu khoảng 130 mg/ngày.
• Với trẻ từ 9–13 tuổi, nhu cầu tăng lên khoảng 240 mg/ngày.

Trong thực hành lâm sàng, nếu cần bổ sung bằng thực phẩm chức năng, liều thường bắt đầu từ thấp, sau đó điều chỉnh dần để theo dõi khả năng dung nạp. Nhiều chuyên gia khuyến nghị chia nhỏ liều trong ngày thay vì dùng một lần để hạn chế tác dụng phụ như tiêu chảy.

Một số lưu ý quan trọng khi bổ sung magie cho trẻ tự kỷ:

• Ưu tiên các dạng magie dễ hấp thu như magnesium glycinate, magnesium citrate, magnesium taurate.
• Tránh dùng liều cao kéo dài nếu không có chỉ định, vì dư magie có thể gây rối loạn tiêu hóa hoặc ảnh hưởng thận.
• Không nên bổ sung magie đồng thời với canxi liều cao trong cùng thời điểm, vì có thể cạnh tranh hấp thu.
• Theo dõi phản ứng của trẻ trong 1–2 tuần đầu (giấc ngủ, hành vi, tiêu hóa) để điều chỉnh phù hợp.

Quan trọng nhất, magie chỉ là một phần hỗ trợ, không thay thế cho can thiệp hành vi, giáo dục đặc biệt hay liệu pháp chuyên môn. Hiệu quả tốt nhất đạt được khi magie được kết hợp với chế độ dinh dưỡng hợp lý và chương trình can thiệp phù hợp cho trẻ tự kỷ.

Tùy độ tuổi mà trẻ sẽ cần bổ sung lượng magie thích hợp

>>> Xem thêm:

• Làm sao để trẻ tự kỷ ngủ ngon mỗi đêm? Cha mẹ cần biết
• Top 4 trung tâm dạy trẻ tự kỷ ở Vũng Tàu: Can thiệp sớm, hiệu quả

Kếtluận

Hiểu đúng và sử dụng magie cho trẻ tự kỷ một cách khoa học có thể mang lại nhiều lợi ích tích cực, đặc biệt trong việc hỗ trợ giấc ngủ, ổn định cảm xúc và cải thiện chức năng thần kinh. Tuy nhiên, magie không phải là “giải pháp thay thế” cho các phương pháp can thiệp chuyên môn, mà chỉ đóng vai trò hỗ trợ trong một chiến lược chăm sóc và can thiệp toàn diện. 

Cha mẹ nên ưu tiên xây dựng chế độ dinh dưỡng cân bằng, theo dõi sát biểu hiện của trẻ và tham vấn bác sĩ hoặc chuyên gia trước khi bổ sung magie để đảm bảo an toàn và hiệu quả lâu dài cho sự phát triển của con.

 

Có thể bạn chưa biết:

Một bước ngoặt đáng kể trong điều trị tự kỷ, mở ra cánh cửa hy vọng mới cho hàng triệu người bệnh trên toàn thế giới. Tại Việt Nam, Miracare tự hào là cầu nối đưa bệnh nhân mắc bệnh tự kỷ điều trị tại Viện nghiên cứu, điều trị cấy ghép tế bào gốc Tokyo (TSRI) - đơn vị tiên phong và duy nhất hiện tại điều trị bệnh tự kỷ bằng phương pháp này tại Nhật Bản.

Tại TSRI có hơn 500 trẻ mắc bệnh tự kỷ đã điều trị bằng liệu pháp này, hơn 95% bệnh nhân cải thiện đáng kể sau điều trị. Cùng tìm hiểu phương pháp điều trị tự kỷ bằng liệu pháp tế bào gốc nhé!